Współczesne wyzwania środowiskowe, takie jak obecność trwałych substancji chemicznych skłaniają do poszukiwania nowych rozwiązań ochronnych. Partnerzy unijnego projektu LIMIT podjęli się wyzwania związanego z redukcją zanieczyszczeń spowodowanych obecnością wiecznych chemikaliów. Podczas konferencji końcowej projektu, która odbyła się 28 maja br. w Gdyni, zaprezentowali wyniki swoich prac dotyczące sposobów radzenia sobie z zanieczyszczeniem morza tymi substancjami.
Wieczne chemikalia, znane również jako „PFAS” (substancje per- i polifluoroalkilowe), mają zdolność do kumulacji w organizmie człowieka i środowisku. U ludzi mogą prowadzić do zaburzeń hormonalnych i metabolicznych, a także zwiększać ryzyko zachorowania na raka. Chemikalia zanieczyszczają źródła wody pitnej i zwiększają obciążenie systemu oczyszczania ścieków. To może mieć konsekwencje dla wód południowej części Morza Bałtyckiego.
W projekcie LIMIT siły połączyli partnerzy ze środowiska akademickiego, przemysłu i gminy z Polski, Danii, Szwecji i Litwy. Celem było wspólne opracowanie innowacyjnych metod identyfikacji i zwalczania skażenia PFAS w kluczowych punktach zapalnych na całym obszarze południowego Bałtyku. LIMIT to projekt strategiczny, współfinansowany z programu Interreg Południowy Bałtyk 2021–2027.
Transgraniczna współpraca i postęp technologiczny
Partnerzy projektu opracowali i przetestowali technologie, które pozwalają skutecznie pozbywać się PFAS. Następnie przełożyli je na praktyczne narzędzia dla użytkowników końcowych odpowiedzialnych za monitorowanie stanu oraz oczyszczanie wody i ścieków, takich jak: gminy, przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, placówki szkoleniowe straży pożarnej i inni.
W ramach projektu powstały:
- wytyczne dotyczące ulepszonego pobierania próbek i analizy PFAS,
- zalecenia dotyczące zrównoważonego unieszkodliwiania PFAS, dostosowane do różnych typów źródeł,
- pokaz pilotażowy w ośrodku szkoleniowym RESC w Korsør w Danii – znanym centrum zajmującym się PFAS.
Wypracowane efekty pomogą gminom, przedsiębiorstwom wodociągowym i przedsiębiorstwom wcześniej wykrywać zanieczyszczenia, z większą pewnością dobierać skuteczne środki i ograniczać uwalnianie substancji niebezpiecznych do środowiska. W ten sposób wspieramy czystszą wodę i zdrowsze codzienne środowisko w całym regionie południowego Bałtyku.
Fot. MFiPR