Dowód osobisty, czyli podstawowy dokument w Polsce
Jednym z najważniejszych dokumentów w Polsce jest dowód osobisty. Mają obowiązek go posiadać wszyscy pełnoletni obywatele. Jednak pomimo swojej powszechności dowód osobisty wciąż skrywa pewne mało znane aspekty. Przede wszystkim to, że występuje w dwóch wersjach: z warstwą elektroniczną (jeśli został wydany po 4 marca 2019 roku) lub bez niej (jeśli został wydany przed tą datą).
Jak jeszcze – poza datą wydania - można sprawdzić, że jaki ma się dowód? Wystarczy w prawym dolnym rogu swojego dokumentu poszukać numeru CAN. Jest on niezbędny do korzystania z warstwy elektronicznej, dlatego jeśli widnieje on na dokumencie, to oznacza, że mamy e-dowód.
Warstwa elektroniczna daje dowodowi osobistemu dodatkowe możliwości. Sprawia, że plastikowego dokumentu można użyć także w świecie cyfrowym – do potwierdzenia tożsamości online oraz podpisywania elektronicznych dokumentów.
Jeśli stracisz dokument, sięgnij po mObywatela
Gdy ma się za dużo spraw na głowie albo gdy odpoczywa się na wakacjach – dokument można stracić w bardzo różnych okolicznościach. Jeśli już się to wydarzy, najważniejsza jest szybka reakcja. Może nią być sięgnięcie po telefon z aplikacją mObywatel. Od 2025 roku pojawiło się w niej wiele usług związanych z dokumentami i ich ochroną. Było to możliwe dzięki środkom unijnym z Krajowego Planu Odbudowy.
Co możesz zrobić w aplikacji i kiedy dokładnie będzie to przydatne?
Jeśli zgubisz e-dowód, ale liczysz na jego odnalezienie, tymczasowo zawieś jego ważność, a w przypadku odnalezienia jak najszybciej cofnij zawieszenie. Jeśli natomiast masz pewność, że już nie znajdziesz swojego dowodu lub paszportu, został on uszkodzony, skradziony lub wiesz, że ktoś z niego skorzystał bez Twojej wiedzy (czyli doszło do kradzieży tożsamości) – unieważnij go na stałe. We wszystkich tych sytuacjach możesz też zastrzec swój dokument w Systemie Dokumenty Zastrzeżone prowadzonym przez Związek Banków Polskich. To dodatkowe zabezpieczenie, które w razie potrzeby w każdej chwili cofniesz. Co istotne, w ten sposób zastrzeżesz nie tylko dowód osobisty, ale też paszport i prawo jazdy.
Zastrzeż, zawieś lub unieważnij – porównaj sposoby zabezpieczania utraconych dokumentów w mObywatelu
Zastrzeż dokument
Jaki dokument można zastrzec?
Dowód osobisty, paszport, prawo jazdy.
Czyj dokument?
Tylko swój.
Jaki daje to rezultat?
Informacja o zastrzeżeniu trafia do wszystkich banków w Polsce oraz tysięcy innych firm i instytucji, które korzystają z Systemu Dokumenty Zastrzeżone Związku Banków Polskich. Dzięki temu nie będzie można użyć w nich zastrzeżonego dokumentu. Pełna lista firm i instytucji korzystających z Systemu jest objęta tajemnicą ze względów bezpieczeństwa.
Kiedy pojawi się rezultat?
Niemal w czasie rzeczywistym. Usługa automatycznie przekaże informacje o zastrzeżeniu lub cofnięciu zastrzeżenia do Systemu, a stamtąd do banków oraz tysięcy innych firm i instytucji.
Czy zastrzeżenie można cofnąć?
Tak. W mObywatelu można zarówno zastrzec swój dokument, jak i cofnąć zastrzeżenie wykonane w aplikacji.
Gdzie znaleźć taką możliwość w aplikacji mObywatel?
Jest dostępna w usłudze Zastrzeż dokument (kategoria Ochrona danych).
Zawieś dokument
Jaki dokument można zawiesić?
Dowód osobisty z warstwą elektroniczną (e-dowód).
Czyj dokument?
Swój, dziecka lub podopiecznego.
Jaki daje to rezultat?
Informacja o zawieszeniu trafia do państwowego Rejestru Dowodów Osobistych. Ważność e-dowodu zostaje zawieszona, przez co nie można go używać. Przez 14 dni zawieszenie można cofnąć. Po tym czasie dokument zostaje automatycznie unieważniony. Wtedy trzeba wyrobić nowy dowód.
Kiedy pojawi się rezultat?
Od razu. Usługa działa automatycznie i nie potrzebuje udziału urzędnika, dlatego zawieszenie lub cofnięcie zawieszenia będzie obowiązywać od razu, także w nocy i dni wolne od pracy.
Czy zawieszenie można cofnąć?
Tak. W mObywatelu można zarówno zawiesić ważność e-dowodu, jak i cofnąć to zawieszenie.
Gdzie znaleźć taką możliwość w aplikacji mObywatel?
Jest dostępna w usłudze Załatw sprawę (kategoria Sprawy urzędowe).
Unieważnij dokument
Jaki dokument można unieważnić?
Każdy dowód osobisty (zarówno z warstwą elektroniczną, jak i bez niej) oraz paszport.
Czyj dokument?
Swój dowód osobisty, dziecka lub podopiecznego oraz swój paszport.
Jaki daje to rezultat?
Informacja o unieważnieniu trafia do rejestru państwowego, a dokument na stałe traci swoją ważność.
Kiedy pojawi się rezultat?
Od razu. Usługa działa automatycznie i nie potrzebuje udziału urzędnika, dlatego dokument zostanie unieważniony od razu, także w nocy i dni wolne od pracy.
Czy unieważnienie można cofnąć?
Nie. Unieważnienie sprawia, że dokument traci ważność na stałe. W takiej sytuacji trzeba złożyć wniosek o nowy dokument.
Gdzie znaleźć taką możliwość w aplikacji mObywatel?
Jest dostępna w usłudze Załatw sprawę (kategoria Sprawy urzędowe).
Trudna sytuacja? Spokojnie, masz mObywatela
Aplikacja mObywatel jest intensywnie rozwijana po to, aby wspierać użytkowników również w trudnych momentach, np. takich jak utrata dokumentów. Ministerstwo Cyfryzacji ma nadzieję, że dzięki niej codzienne sytuacje w życiu milionów Polaków będą prostsze i bezpieczniejsze. Od 2025 roku z pomocą środków unijnych z KPO jeszcze szybciej udostępnia kolejne praktyczne i łatwo dostępne e-usługi publiczne, które mają właśnie taki cel.
