12 marca 2026 roku parlament zakończył prace nad ustawą, która ma zreformować Państwową Inspekcję Pracy. Senat przyjął przepisy wcześniej uchwalone przez Sejm. Kolejnym krokiem będzie podpis prezydenta.
Co się zmieni?
Nowe regulacje mają wzmocnić instytucję odpowiedzialną za kontrolę przestrzegania prawa pracy. Choć nie zmienią zasad, które znamy z Kodeksu pracy, dadzą instytucjom państwowym skuteczniejsze narzędzia do ich egzekwowania.
Jakie korzyści przyniesie ustawa?
- skuteczniejsze egzekwowanie obowiązujący przepisów,
- zapewnienie pracownikom większego bezpieczeństwa,
- poprawa stabilności ich zatrudnienia.
Przyjęcie ustawy to także realizacja kolejnego z kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy. Dzięki temu będziemy mogli uruchomić kolejne miliardy na rozwój polskiej gospodarki. Tym razem będzie to około 11 mld zł.
Skuteczniejsza walka z pozornym samozatrudnieniem
Jednym z najważniejszych elementów reformy jest wzmocnienie walki z nieprawidłowym stosowaniem umów cywilnoprawnych i kontraktów B2B.
Co to dokładnie oznacza? W sytuacji, gdy w praktyce spełnione są warunki stosunku pracy, inspektor pracy będzie mógł wydać decyzję administracyjną, która zmieni taką umowę na umowę o pracę.
Pracodawca będzie miał prawo odwołać się od decyzji do sądu pracy w ciągu 30 dni. Sąd rozpatrzy sprawę w przyspieszonej procedurze – również w terminie 30 dni.
Umowa o pracę ma zapewnić pracownikom stabilność i podstawowe prawa, które wynikają z przepisów. Pracownik jest dzięki niej chroniony przed nagłym zwolnieniem, ma prawo do urlopu czy świadczeń w razie choroby.
Większe uprawnienia i nowoczesne narzędzia kontroli
Nowe przepisy wzmacniają również inne narzędzia działania Państwowej Inspekcji Pracy. Wśród najważniejszych zmian są:
- wyższe kary za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym,
- możliwość prowadzenia zdalnych kontroli,
- sprawniejsza wymiana informacji między instytucjami publicznymi, m.in. z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Krajową Administracją Skarbową.
Reforma Państwowej Inspekcji Pracy w KPO
Reforma Państwowej Inspekcji Pracy jest jednym z elementów Krajowego Planu Odbudowy. Ma wzmocnić instytucje odpowiedzialne za nadzór nad przestrzeganiem prawa pracy i poprawić stabilności zatrudnienia. To sposób, by ograniczyć nadużycia związane z pozornym samozatrudnieniem i niewłaściwym stosowaniem umów cywilnoprawnych. To także ważny krok w realizacji kolejnych kamieni milowych.
