Portal Funduszy Europejskich
11.07.2025
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) 2021-2027 oferują programy, które pozwalają rozwinąć skrzydła nie tylko firmom, ale również instytucjom, które je wspierają.
W 2025 roku, zarówno przedsiębiorcy, jak i ich otoczenie mierzą się z podobnymi wyzwaniami: koniecznością cyfryzacji i wdrażaniem rozwiązań m.in. z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), rosnącymi kosztami działalności oraz nowymi wymogami regulacyjnymi, m.in. związanymi z raportowaniem ESG. Równolegle pogłębiają się luki kompetencyjne, które utrudniają skuteczne wdrażanie innowacji. To wszystko powoduje, że rola instytucji wspierających biznes jest dziś ważniejsza niż kiedykolwiek.
Fot. Gorodenkoff – Adobe Stock
Zgodnie z opracowaniem Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Instytucje Otoczenia Biznesu (IOB) definiuje się jako podmioty non-profit, niedziałające dla zysku, których celem jest wspieranie rozwoju przedsiębiorczości i innowacyjności sektora MŚP. IOB świadczą usługi ułatwiające funkcjonowanie firm, nawiązywanie kontaktów biznesowych czy uzyskiwanie finansowania. Do Instytucji Otoczenia Biznesu zalicza się m.in. agencje rozwoju regionalnego i lokalnego, centra innowacji, w tym parki technologiczne, jednostki badawczo-rozwojowe, inkubatory przedsiębiorczości, uczelnie czy organizacje reprezentujące przedsiębiorców.
Szczególne miejsce we wzajemnym wsparciu i współpracy w zakresie B+R+I odgrywają klastry, które PARP definiuje jako geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących usługi, firm działających w pokrewnych sektorach i związanych z nimi instytucji w poszczególnych dziedzinach. Co ciekawe, jednostki te konkurują między sobą, ale i współpracują. Celem nadrzędnym powołania klastra jest budowanie trwałych powiązań, wymiana wiedzy i aktywność innowacyjna. Podmiotem lub osobą, która organizuje i animuje współpracę, a także świadczy wyspecjalizowane usługi na rzecz członków klastra jest Koordynator klastra (osoba albo organizacja zarządzająca klastrem).
Ze względu na status wyróżnia się dwie kategorie klastrów: Krajowe Klastry Kluczowe (KKK) i Ponadregionalne Klastry Wzrostowe (PKW). KKK mają istotne znaczenie dla gospodarki kraju i wysokiej konkurencyjności międzynarodowej. Wyróżnia je ponadregionalny zasięg działania. Status nadaje Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Tu można znaleźć aktualną listę KKK: Lista Krajowych Klastrów Kluczowych. PKW to zaawanasowana forma zorganizowanego już klastra, który nie uzyskał jeszcze statusu KKK. PKW obejmuje co najmniej dwa województwa i zrzesza nie mniej niż 35 różnych podmiotów, w tym 2/3 przedsiębiorstw i 1/3 pozostałych instytucji.
W konkursie Rozwój oferty klastrów dla firm w programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 uruchomiono dwa nabory skierowane do koordynatorów Krajowych Klastrów Kluczowych i Ponadregionalnych Klastrów Wzrostowych.
Dofinansowanie, wynoszące nawet 70 proc. wartości projektu, ma pomóc klastrom nie tylko zwiększyć profesjonalizację ich działań, ale przede wszystkim rozwinąć nowoczesne usługi dla członków klastra w takich obszarach jak badania i rozwój (B+R) oraz innowacje, transformacja cyfrowa, gospodarka niskoemisyjna, gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) czy nowoczesna edukacja. Dodatkowo możliwe jest sfinansowanie udziału klastra w wydarzeniach branżowych oraz działania na rzecz internacjonalizacji oferty tak, by polskie klastry mogły zaistnieć globalnie.
Dla KKK nabór trwa od 3 czerwca do 4 sierpnia 2025 r., a dla PKW – od 10 czerwca do 11 sierpnia 2025 r.
Do wnioskodawców trafią dofinansowania o łącznej kwocie 50 mln zł dla koordynatorów KKK oraz 25 mln zł dla koordynatorów PKW.
Wnioski składa się w Lokalnym Systemie Informatycznym
Innym przykładem wsparcia finansowego IOB, które działają na rzecz innowacyjności i jednocześnie realizują działania akceleracyjne jest program Startup Booster Poland, w którym rusza nowa inicjatywa ScaleUP Green. Dofinansowanie mogą otrzymać operatorzy akceleratorów oferujący startupom programy akceleracyjne. Operatorami są: centra transferu technologii, centra innowacji, parki technologiczne, inkubatory działające na rzecz rozwoju firm.
Działania muszą wspomagać firmy w zmianie tradycyjnego, liniowego modelu biznesowego na model cyrkularny za pomocą odpowiedniego rozwiązania technologicznego z obszaru GOZ, który zaproponuje startup. Przyspieszenie tego procesu ma miejsce w formule Scale-up. Metoda zakłada intensywną współpracę młodych, innowacyjnych startupów z dużymi partnerami rynkowymi, takimi jak przedsiębiorstwa (w tym spółki skarbu państwa), instytucje publiczne czy korporacje. Wspólnie testują innowacyjne rozwiązania gospodarki obiegu zamkniętego w warunkach rynkowych. Startupy zyskują nie tylko know-how, ale także dostęp do infrastruktury, kontaktów i potencjalnych inwestorów. ScaleUP Green obejmuje również działania upowszechniające wiedzę z obszaru GOZ.
Fot. peopleimages – Adobe Stock
Program ScaleUP Green przewiduje dofinansowanie nie mniejsze niż 8 mln zł, aż do 10 mln zł dla jednego akceleratora. Warto mieć na uwadze, że maksymalny poziom dofinansowania projektu może pokryć do 90% kosztów operacyjnych akceleratora i do 100% grantu dla startupu.
Nabór dla operatorów akceleratorów startuje 17 lipca i potrwa do 5 września 2025 r.
Wszystkie te działania wpisują się w szerszy kontekst transformacji gospodarki w kierunku większej innowacyjności, odporności i odpowiedzialności środowiskowej. Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 są nie tylko źródłem finansowania, ale także narzędziem do budowania silnego i nowoczesnego ekosystemu wsparcia dla przedsiębiorców i dla organizacji wspierających firmy. Dzięki nim Instytucje Otoczenia Biznesu nie tylko nadążają za zmieniającymi się potrzebami rynku, ale również stają się realnym partnerem rozwoju gospodarczego.